Allemansrecht Noorwegen

Met bergschoenen aan of ski’s aan de voeten kan je in Noorwegen, zowel zomers als winters, langs de weg of op de paden, in de gemarkeerde loipe’s of vrij zwerven door de open natuur. Het Allemansrecht geeft ons het recht vrij gebruik te maken van de Noorse natuur. Maar wat zijn precies de regels rondt deze privileges die de buitensporters in Scandinavië hebben?

Allemansrecht deel van de FRILUFTSLIV wetgeving

Wat is friluftsliv?

friluftsliv (buitenleven) is het uitvoeren van een fysieke activiteit in de natuur. Meer specifiek het uitvoeren van activiteiten in de buitenlucht en in je eigen vrije tijd. Een goede Nederlandse definitie zou zijn; Recreatie onder de open lucht, of beter nog ‘in de natuur’. Deze definitie zie je veel terug in de Noorse cultuur, Noren zijn gewend aan de natuur en hebben van ouds af aan een band met de natuur gehad om te overleven en beschouwen de natuur als nuttig. Veel van de ‘traditionele’ friluftsliv activiteiten zoals bessen plukken, vissen en jagen komen ook van deze oude relatie tussen de Nooren met de natuur.

Fridjof Nansen, een van de grootste poolreizigers van Noorwegen Zette het begrip ‘Friluftsliv’ op de kaart in 1921 maar gebruikte tegelijk ook het begrip ‘naturliv’ oftewel natuurleven, om een en hetzelfde uit te drukken. Natuur staat centraal voor dat de activiteiten als friluftsliv wordt gerekend. Vandaag de dag vind er veel discussie plaats of bijvoorbeeld motoriseerde activiteiten zoals tochten met de sneeuwscooter en heliskiën onder friluftsliv vallen vanwege de schade die het de natuur toedient.

Ook nieuwe trenden uit Europa en Amerika zoals bijvoorbeeld survivallen, waar  natuur als iets wat, gemeesterd, overwonnen moet worden. Of Klimmen, freeride skiën en basejumping waar de beleving en het competitie element van de activiteit centraal staat creëren frictie met de principes van friluftsliv. Daarom word er in de vak-omgeving ook wel onderscheid gemaakt tussen traditionele friluftsliv activiteiten (wandelen, vissen, bessen plukken, ezv.) en  moderne friluftsliv activiteiten (Freeride skiën, expedities, Klimmen, enz.) die wij buitensporten noemen. De Groei in het bedrijven van de nieuwe activiteiten geven veel druk op de definitie friluftsliv als een natuurvriendelijke recreatieactiviteit en wat de gevolgen zijn voor het Noorse friluftsliv en het allemansrecht zijn te speculeren. Het is goed mogelijk dat ik hier in de loop der tijd nog een stukje over schrijf.

Friluftsliv wordt ook veel gebruikt in het onderwijs. Een deel van het sport onderwijs  voor de leerlingen wordt vervangen met recreatie zoals bv; vuurtje stoken, wandelen, kano’en en vissen.  Het verschil tussen sport en recreatie zit hem in afwezigheid van het competitie element. Er zijn geen doelen behalve het recreëren in de natuur wat volgens de Nooren rust geeft en plaats geeft voor sociale groei.

In 1957 kwam de eerst officiële friluftsliv wetgeving  met als doel; ‘Het beschermen van de natuurwaarde in het buitenleven, het zekeren van het allemansrecht voor het bewegen en verblijven in de natuur zodat de mogelijk om friluftsliv activiteiten uit te voeren als een gezonde, welzijn bevorderlijke en milieuvriendelijke vrijetijdsbesteding bewaard blijft en bevorderd wordt.’

Eigenlijk wordt friluftsliv bijna door alle overheids takken als positief gezien; het bureau voor volksgezondheid noemt het de weg naar een beter welzijn. Milieu instantie zeggen dat het een beter begrip voor de natuur geeft en ze milieu bewuster maakt. En het ministerie voor cultuur ziet de oude tradities van het Noorse natuurgebruik bewaard. Alleen al dat dit begrip ‘friluftsliv’ oftewel Recreatie onder de open lucht zo breed door verschillende ministeries als positief wordt beschouwd geeft een indicatie dat friluftsliv een centraal deel is van de Noorse cultuur. 95% van de Nooren bedrijven minst een keer per jaar een friluftsliv activiteit dat blijk uit een onderzoek Anno 2004.

Het vrij zweven, Innmark & Utmark

Regelgeving rond het bewegen in de Noorse natuur

4820531238_dcdd33a63f_b In Noorwegen wordt er voor het allemansrecht onderscheid gemaakt tussen 2 verschillende typen kavels Innmark, letterlijk vertaald binnenwei,  en utmark, buitenwij. Iedereen heeft vrij toegang tot utmark het hele jaar rond en mag  daar voor recreatie doeleinden gebruik van maken.

Innmark is directe privékavels zoals de tuin, het boeren erf en de directe grond rond het huis. Daarnaast wordt Akkerland, maaiweiden en nieuw beplante bos kavels ook als innmark gerekend. Dit aangezien het lopen door deze kavels economische nadelen voor de eigenaar kan opleveren. Oftewel kavels waar recreatie ten nadeel of ten laste is voor de eigenaar of gebruiker.

Tevens hebben huiseigenaren recht op bescherming van de persoonlijke levenssfeer. dat betekend dat binnen een ‘beperkte’ straal (zoals het in de wet staat) rond het huis wordt gerekend als innmark. Dat bekent althans niet dat je met een weide straal van 1 kilometer rond een huis moet lopen maar rekening moet houden dat je de bewoners niet tot ongemak bent.

 ’s winters zijn er speciale regels. Iedereen mag zich te voet bewegen op innmark als de grond bevroren is of besneeuwd. dit betekend dat je met je ski’s over akkers en weilanden mag bewegen maar niet overnachten of langdurig verblijven. Deze regel geld niet in de periode 30.04 – 14.10 ook al vries of sneeuwt het.

het allemansrecht wordt ook vaak misbruikt door automobilisten, campers en caravans die kleine weggetjes in rijden en naast de auto wildkamperen. Dit valt echter NIET onder het allemansrecht en de grondeigenaren hebben het recht om je voertuig (ook aanhangwagens) van hun grond te verwijderen. Het allemansrecht geld alleen voor personen die zich ongemotoriseerd door de natuur bewegen. Wat toegestaan (gedoogt) is het overnachten (parkeren) lang een openbare weg of parkeerplaats maar niet veder het terrein in of op de privé grond een stukje de kleine weggetjes in.

Wat is Toegestaan in utemark?

  • Vrij wandelen en skiën in de natuur
  • Rusten en overnachten
  • Paardrijden en fietsen op paden en wegen (Motoriseert verkeer verboden zonder toestemming)
  • Zwemmen, kano’en, roeien en zeilen
  • Plukken van bessen, padenstoelen en bloemen
  • Vrij vissen in zeewater

Aandachtspunten

  • Neem geen kortere weg over innmark, door het boeren erf of in de directe omgeving van bewoonde huizen en hutten
  • Respecteer de lokale regels in friluftsliv en natuurbescherming om erosie te verkomen en de lokaal flora en fauna te beschermen
  • Verstoor het dierenleven niet speciaal en de bronstijd en broedperiode
  • Beschadig het plantenleven zo min mogelijk, speciaal de beschermde en bedreigde soorten
  • Respecteer andere gebruikers behoef voor rust en afstand
  • Verstoor de huisdieren en het vee niet
  • Respecteer commerciële belangen van de grondeigenaar

Kamperen

Regels rond het kamperen en open vuur in utemark

Met de Tent kan je in Noorwegen vrij overnachten in de natuur. Je mag op tot 2 dagen op dezelfde plek verblijven zonder dat je de grondeigenaar om toestemming hoeft te vragen op utmark. Hoog in de bergen of ver van de bewoonde wereld af mag je langer dan twee dagen op dezelfde plek verblijven. Wil je op innmark kamperen moet je altijd de grondeigenaar om toestemming vragen.

Tevens is er een generaal regel dat je binnen een straal van 150 meter niet mag kamperen rond hutten en huizen die bewoond zijn. Het kan zijn dat er lokale regels zijn over de afstand van bebouwing die afwijken maar dan is dit over het algemeen gemarkeerd.

Pas bij het kamper op dat je geen permanente schade aan de natuur toebrengt. hierbij kan je denken aan het kamperen in jong bos, geen vuurtje stoken op de rotsen en zo min mogelijk graven in de grond. Daarnaast heb je verantwoordelijkheid voor je eigen aval. laat dit niet slingeren rond het kampement en neem alles mee na je vertrek.

Maak je een kampvuur neem dan hout van dode bomen en takken. Dennenbomen zijn ideaal als brandstof en zijn makkelijk te herkennen als ze dood zijn aan de zilver grijse kleur. Neem niet meer dan benodigd en let ook op dat er geen fauna en flora in leeft zoals bv spechten enzv.

Aandachtspunten

  • Wildkamperen met gemotoriseerde voertuigen auto, camper en caravan niet toegestaan zonder toelating van de grondeigenaar
  • Indien mogelijk gebruik kampeerplaatsen die al eerder getabelleerd zijn
  • Bouw geen niet vuurplaats waar er al een is
  • Wees voorzichtig met het gebruik van vuur en neem alle voorzorgsmaatregelen
  • Maak geen permanente schade aan de natuur
  • Recepteer de andere gebruikers van de natuur met rust en afstand

Open vuur is in beboste gebieden verboden tussen 15.4. 15.9. en in periodes van droogte

 

Vissen & wildpluk

Regelgeving vissen en het plukken van bessen, padestoelen, bloemen

Vissen

In Noorwegen mag er vrij gevist worden in zoutwater zowel van land als in de boot. Daar waar rivieren uitmonden mag er niet (gratis) gevist worden in een straal van 100 meter. In verwater zowel meeren als rivieren moet over het algemeen een viskaart worden aangeschaft. Informeer altijd even bij de lokale sportzaak wat de regels zijn in het gebied. Er komen ook steeds meer websites (zoals deze) waar viskaarten van te voren kunnen worden gekocht, ze geven ook veel informatie over de gebieden en vangstmogelijkheden.

Jeugd onder de 16 jaar mogen vrij vissen in de perioden 1.1. til 20.8.met als uitzondering van rivieren met zalm en zeeforel. Over het algemeen is de uitzondering aangegeven via informatie borden langs de rivier.

Pluken

In het algemeen mag je plukken zoveel je wilt voor egen gebruik in de Noorse natuur. Alles van bessen, wortels, padestoelen en bloemen. Alleen in het noorden van het land, Nordland, Troms en Finnmark zijn er speciaal regels. Hier kan de eigenaar een plukverbod opleggen voor kruipbraam maar dat moet dan bekendgemaakt zijn door een plakkaat of bord. Dit omdat kruipbraam een goede inkomst is voor de grondeigenaar en het plukken dus als economisch nadeel voor de eigenaar wordt gezien in het allemansrecht. Staat er geen bord of andere vorm voor notificatie mag er gewoon gepluk worden.

Aandachtspunten Vissen

  • Vrij vissen in zeewater
  • Heb je viskaart op zak, of een legitimatie die bewijst dat je onder de 16 bent
  • Gebruik geen levend aas
  • Zet geen eerder gevangen vis uit is andere revieren om meeren
  • Droog je visgereedschap, laarzen enzv. voor je naar een ander gebied trekt zodat ziektes zich niet versprijden
  • Heb je gevist in een revier met ziektes desinfecteer dan je uitrusting voor je veder trekt
  • Maak je vis schoon in het water waar die gevangen is

Aandachtspunten Plukken

  • Maak jezelf bekend met de beschermde flora in het gebied
  • Neem geen wortels en bark van levende bomen zonder toestemming van der de grondeigenaar
  • Pluk niet dicht bij huizen en boerderijen die bewoond zijn
  • Verstoor de huisdieren en het vee niet
  • Respecteer commerciële belangen van de grondeigenaar

Ik hoop dat dit artiekel de regelgeving rond het wildkamperen en zwerven door de Noorse natuur een beetje opklaart, Klik op het icoon rechts om de informatie (pdf) folder (in het Engels) van de Noorse staat over het allemansrecht te bekijken. Mocht je opmerkingen hebben of vragen over bepaald regels rondt het allemansrecht hoor ik het graag en kan ik het voor je opzoeken in de Noorse wetgeving. Er is een onderwerp over het allemansrecht in de forum of je kan een commentaar achterlaten in het veld hieronder.

 

PDF Allemansrecht
0 antwoorden

Plaats een Reactie

Meepraten?
Draag gerust bij!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *